#NR.3 #JULI2025
Vijf tips voor succesvolle valorisatie
Valoriseren kun je leren
Vijf tips voor succesvolle valorisatie
Valoriseren kun je leren
De ruime ervaring met valorisatie van onderwijs die Wim Polderman in zijn functie als directeur Amsterdam UMC Academie en Amstel Academie opdeed, laat zich samenvatten in deze vijf tips.
1.
Faciliteer de ‘uitvinder’
Valorisatie, het proces waarbij de in het onderwijs ontwikkelde kennis en vaardigheden worden omgezet in maatschappelijke en economische waarde, is naast zorg, onderzoek, onderwijs en opleiden de vierde kerntaak van Amsterdam UMC. In 2022 benoemde Amsterdam UMC een vice-decaan Valorisatie, om er zeker van te zijn dat valorisatie ook daadwerkelijk van de grond zou komen. Dat biedt meerwaarde op het gebied van het signaleren, waarderen en uiteindelijk naar de markt brengen van een innovatie of vinding. Vakinhoudelijke uitvinders zijn meestal geen ondernemers maar gepassioneerde dokters, verpleegkundigen, onderzoekers of andere zorgmedewerkers. Help ze vanaf het begin met tijd en ruimte, maak valorisatieroutes transparant en inzichtelijk en geef ze een belangrijke plek in vermarkting.
2.
Neem valorisatie op in het curriculum
Polderman: “Vroeger ging valorisatie vooral over de eerste variant, inside-out, waarbij je kennis naar buiten brengt. Nu is valorisatie veel breder en kent het bijvoorbeeld ook kleinschalige verschijningsvormen. Zo krijgen vele studenten van de Amstel Academie jaarlijks de opdracht om bijvoorbeeld in een eindopdracht of posterpresentatie een voorstel te doen voor een innovatie of verbetering. Dat levert honderden ideeën op, waarvan enkele daadwerkelijk gebruikt worden in het eigen ziekenhuis of zelfs daarbuiten.” Een mooi voorbeeld hiervan is de student die een oplossing bedacht om medicatie twee keer te controleren voordat de patiënt het krijgt. Op de operatiekamer is er per operatie één anesthesiemedewerker. Je kunt niet voor elke medicatiegift de anesthesioloog laten komen en de deuren van de operatiekamer mogen niet te vaak open. Door de ampul voor de webcam te houden spreekt de computer uit wat er in de ampul zit en print een sticker uit. Je hebt zelf gekeken en krijgt dat bevestigd via de computer. De inspectie ziet dit als goede dubbelcheck. Het apparaat is daadwerkelijk in productie genomen.
3.
Creëer vrije ruimte voor innovatie en valorisatie
Sommige medewerkers in de zorg zetten hun expertise in om onderwijsmateriaal te maken, zoals boeken, leermiddelen of nieuwe methoden. Voorbeelden daarvan zijn: het boek ProaActive Nursing van Marc Bakker of I-books van medisch specialist Jochen Bretschneider. Polderman: “De motivatie daarvoor komt vaak uit de mensen zelf. Zij steken er energie en vrije tijd in. Kennis is er genoeg, maar om de impact te vergroten, is meer nodig, bijvoorbeeld managers en zorgmedewerkers die de markt kennen en weten waaraan behoefte is. Daarvoor moet je soms even uit de waan van de dag stappen. Zo kwam tijdens corona bijvoorbeeld het project in de Cariben op ons pad.” Polderman doelt op het scholingsprogramma Caribbean Health Academy (CARIBHA), opgezet in opdracht en met financiering van het ministerie van VWS. Via dit programma verzorgde Amsterdam UMC onder andere de opleiding Basis Acute Zorg voor verpleegkundigen op Aruba, Curaçao, Bonaire, St. Maarten en St. Eustatius. “Maar wat vooral belangrijk is: oog hebben voor medewerkers die willen bijdragen aan valorisatie en hen steunen door tijd en ruimte te geven. Hoe lastig dat soms ook is in de zorg waar tijd schaars is.”
4.
Kijk met een holistische blik naar de wereld
Terugblikkend op eerdergenoemde project in de Cariben stelt Polderman dat aanpassingsvermogen medebepalend was voor het succes hiervan. “Dit soort projecten vereist dat je met een holistische blik kijkt naar studenten en de wereld om hen heen en dat je rekening houdt met culturele context en achtergrond. Ook past een zekere bescheidenheid. Zet lokale medewerkers in de lead, zij moeten het project omarmen.”
5.
Investeer in draagvlak
“Bij valorisatie stuit je soms op weerstand”, weet Polderman. “Dat hoort erbij. Zorg ervoor dat je goed kunt uitleggen wat het nut is van valorisatie, dat het bijdraagt aan verder leren. Maak inzichtelijk dat je door valorisatie kennis en expertise benut. Laat zien dat het voldoening geeft en inspirerend is als andere partijen van je expertise profiteren.”